Rozłożenie zachowku na raty? Teraz to możliwe!

Zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy (zasadniczo) należy się zachowek. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku- czy to w postaci otrzymanej od spadkodawcy darowizny, czy to w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, ewentualnie w postaci świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej- przysługuje mu (zasadniczo) przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Jeżeli uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli uprawniony zstępny jest osobą małoletnią – to przysługuje mu roszczenie o 2/3 wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. Pozostałym uprawnionym przysługuje roszczenie odpowiadające 1/2 wartości tego udziału.

Konieczność wypłaty zachowku stanowi często znaczne obciążenie dla spadkobiercy.

Jeżeli osoba obowiązana do zapłaty zachowku i osoba uprawniona do zachowku nie osiągną porozumienia co do wysokości świadczenia należnego do zapłaty (albo co do warunków zapłaty), wówczas sprawa zwykle trafia na wokandę.

Ważna nowelizacja Kodeksu Cywilnego dotycząca terminu zapłaty zachowku.

Jeszcze do niedawna możliwość skutecznego żądania w sądzie rozłożenia na raty świadczenia z tytułu zachowku była dość problematyczna. Wprawdzie można było na podstawie różnych przepisów wnosić o raty, nie było jednak podstawy prawnej dedykowanej bezpośrednio sprawom spadkowym. To się jednak zmieniło. Od 22 maja 2023 roku znowelizowano bowiem przepisy Kodeksu Cywilnego, wprowadzając podstawę prawną do tego, by żądać w toku sprawy sądowej rozłożenia zachowku na raty.

Na ile rat można rozłożyć płatność zachowku?

Przepisy dopuszczają termin do 5 lat. Ponadto, w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, sąd- na wniosek zobowiązanego do zapłaty świadczenia z tytułu zachowku- może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych lub przedłużyć termin zapłaty rat aż do 10 lat.

Czy nowe przepisy stosuje się także do spraw wszczętych przed nowelizacją przepisów?

Z uwagi na fakt, że sprawy o zachowek często trwają nawet kilka lat – warto wiedzieć, że powyższe regulacje stosuje się także do postępowań w sprawie roszczeń z tytułu zachowku, które zostały wszczęte- ale nie zostały zakończone- przed dniem wejścia w życie nowelizacji (czyli przed 22 maja 2023 roku).

Adwokat Agnieszka Kapała-Sokalska

Przewijanie do góry